Karbon Ayak İzi Nedir? Karbon Ayak İzi Nasıl Azaltılır?

Çağımız çevresel etkilerin çok daha belirgin bir şekilde görüldüğü bir dönem oluştururken, böyle bir dönem içerisinde işletmelerin ve markaların sürdürülebilirliği bir sosyal sorumluluğun da üzerine çıkarması gerekmektedir. Yani sürdürülebilirlik bir strateji haline gelmeli ve karbon ayak izi gibi kavramlar konusunda daha bilinçli davranarak hareket edilmelidir. 

Karbon Ayak İzi Nedir?

Bireyler ya da kurumlar tarafından gerçekleştirilen faaliyetin neticesinde atmosfere salınan sera gazlarının tamamını karbon ayak izi ile ifade edebiliriz. Bu kavram ulaşım, beslenme, günlük faaliyetler veya enerji kullanımı gibi her şeyin sonucunda ortaya çıkmaktadır. 

Karbon ayak izi bilhassa işletmeler çerçevesinde bir işletmenin boyutuna bağlı olarak daha yüksek oranda ortaya çıkabilmektedir. Hesaplamada da hem doğrudan hem de dolaylı emisyon göz önünde bulundurularak işlem yapılır. Örnek olarak şirketin kullandığı vasıtalar, motorlar ya da tükettiği enerji miktarı doğrudan emisyon ortaya koyar. Dolaylı noktada ise şirketin satın aldığı ürünler, personellerinin gerçekleştirdiği seyahatler veya oluşturduğu tedarik zinciri emisyon ortaya çıkarır. Yani bir işletmenin sadece üretim maliyetleri çerçevesinde değil tüm adımları ile birlikte karbon salınımı ortaya çıkar. 

Bilindiği üzere özellikle son 50 yıl içerisinde dünyada çok büyük bir risk haline gelen ve her gün katlanarak büyüyen tehlikelerden birisi iklim değişikliğidir. Bir işletmenin çevre için yapabilecekleri kadar kendi geleceği için de enerji tasarrufu oluşturması ve karbon ayak izi düşürmesi iklim değişikliği konusunda önemli bir adım atmasını sağlar. İşletmeler bazında sürdürülebilir uygulamalar gerçeğe dönüştüğünde de doğayı korumak yanında enerji tasarrufu ve daha düşük maliyeti ile avantajlı bir çalışma elde edilebilir. 

İşletmelerde insan kaynakları yöneticileri çerçevesinde düşünüldüğünde çevre dostu her adım çalışanları daha sadık bir hale getirir. Çünkü günümüzde insanlar çevreye duyarlı şirketleri daha güvenilir görmekte ve çalışma konusunda da bu tip işletmeleri tercih etmektedir. Dolaylı yoldan bu durum gelecek vadede daha verimli ve huzurlu bir iş ortamı sağlarken, yani karbon ayak izi düşürmek çevresel olduğu kadar vicdani açıdan da ve yaşam kalitesi açısından da önemli bir yere sahiptir. 

Karbon Ayak İzini Azaltmak İçin Neler Yapılabilir? 

Her işletme karbon ayak izi azaltma yöntemi için değişen yöntemlerden yararlanabilir. Örnek olarak aydınlatmada, ulaşımda, dijitalleşmede veya ürün satın alımında bazı noktalara dikkat ederek bu açıdan bir avantaj elde edebilir. 

Günümüzde temel olarak işletmeler bazında düşünüldüğünde karbon salınımını düşürebilmek için aşağıdaki adımların atılması büyük bir avantaj sağlayacaktır. 

• Örnek olarak bir işletme içerisinde enerjiyi daha az kullanabilmek için en verimli cihazları tercih etmek ve aydınlatmada LED aydınlatma gibi yöntemleri seçmek fırsatlar sağlar. 
• Günümüzde tüm dünya dijital çağa geçmiş olduğu için işletmelerde atık yönetimini düşük bir orana çekebilmek açısından kağıt kullanımından vazgeçilebilir. Ayrıca tüm işlemlerde de geri dönüşüm çalışmaları ile tasarruf elde edilebilir. 
• Ürün tedariki gerçekleştirilirken her tedarikçi ile ayrı bir şekilde görüşülerek çevreye duyarlı ürün talebinde bulunulabilir veya verilen hizmetlerin bu yönde olması istenebilir. 
• Çalışanların ulaşım çözümlerini sağlayabilmek için bireysel yöntemler yerine toplu taşımanın veya paylaşılan sistemlerin kullanılması açısından destek sağlanabilir.

Karbon ayak izi sadece işletmelerin sorumluluğunda bir mantığa sahip olmayıp, birincil ve ikincil şekilde birbirinden ayrılır. Birincil direkt olarak daha önceden bahsedilen doğrudan sera gazı salınımı yani araç kullanımı veya ısınma sonucunda ortaya çıkar. İkincil izler ise dolaylı yani tedarik zinciri ve personel maliyetleri ile ortaya çıkabilir. İşletmeler için bu çerçevede düşünülürken bireysel anlamda da aynı şekilde düşüş sağlayabilmek için daha az enerji kullanımını tercih etmek, toplu taşımadan yararlanmak, beslenmede özellikle daha az et tüketerek mevsimine uygun gıda tüketmek ve geri dönüşüme önem vermek gerekir. 

Hem birey hem de işletmeler bir toplum içerisinde bu noktada daha mantıklı ve özenli bir çerçevede yaklaşım sergilediğinde birçok basit adım ile dahi sera gazı salımı düşürülebilir. Örneğin; sadece su tasarrufuna dikkat etmeniz ve evinizde dahi sensörlü musluklar kullanımı sağlamanız ya da yenilenebilir enerji kaynakları ile enerji üretimi ve tüketimi üzerinde durmanız gerekebilir. Evinizde yüksek elektrik tüketen aletleri kullanmaktan kaçınmanız, işletmenizde çevreye önem vererek doğayı korumaya çalışmanız ve çevre temizliğini önemsemeniz gibi her ayrıntı faydalı adımlar oluşturacaktır. 

Karbon Ayak İzi Ne Arttırır? 

Çağımızda büyüyen şehirler, artan ulaşım ihtiyaçları, teknolojinin daha fazla kullanılır hale gelmesi ve nüfusun yoğunlaşması gibi birçok faktör dolaylı yoldan kullanılan kaynaklar ve gerçekleştirilen faaliyetler nedeni ile karbon ayak izi artışına neden olmaktadır. 

Daha genel bir çerçevede bakıldığında akla gelebilecek birçok faktör çevresel anlamda etkiler oluşturduğu gibi karbon salınımı oranını da önemli düzeyde yükseltmektedir. Özellikle enerjinin çok fazla israf edilmesi ve gereksiz kullanımı, yapılarda yalıtım bulunmaması, plastik ürünlerin çok fazla kullanılması gibi birçok ayrıntıdan bahsedilmesi de mümkündür. Elbette özellikle şehir yaşamında ulaşım ve üretim önemli bir yere sahip olurken, bireysel yaşantıda da tüketim alışkanlıkları ve insanların yaşam kültürlerinin uğradığı bozulma bu noktada negatif faktörler ortaya koymaktadır. 

En önemli faktör olarak günümüzde kent içi veya uzun yol ulaşımında fosil yakıt tüketiminin çok fazla gerçekleştirilmesidir. Arabalar, uçaklar, trenler veya otobüsler gibi birçok araç fosil yakıtlar ile çalışırken yüksek oranda karbon salınımı gerçekleştirmektedir. Benzer şekilde verimsiz bir yapı ile enerji tüketilmesi, suyun israf edilecek düzeyde fazla kullanılması ve tek kullanımlık ürünlerin popülerleşmesi bu durumda en büyük etkenlerdir. Ayrı bir taraftan bakıldığında da sanayi ve üretim kaynaklı emisyonlar düşürülmedikçe sonuçta karbon ayak izi her zaman yüksek oranlara ulaşmakta ve çevreye zarar verirken dünyanın geleceğini tehlike altına sokmaktadır. 

Karbon ayak izini azaltmak için kurulan güneş enerjisi santrallerinde bakım ve saha ölçüm hizmetleri için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular