Güneş Enerjisi Başvuru Şartları Nelerdir?

Güneş enerjisi ile elektrik üretimi gerçekleştirmek; hane tüketicisi, endüstriyel tüketici, kurumsal tüketici veya işletmeci gibi birçok farklı kullanıcı türü için hem avantajlı hem ekonomik hem de çevreci bir yaklaşım olarak kabul edilmektedir. Çoğu dünya ülkesinde olduğu gibi Türkiye’de de özellikle devlet tarafından desteklenmek ile birlikte kullanıcının türüne, üretim boyutuna ve ihtiyaçlar gibi farklı noktalara göre güneş enerjisi başvuru şartları değişim gösterebilmektedir.

Güneş enerjisi santrallerinin kullanabilmesi için santralin kapasitesini karşılayacak şekilde bir alan ihtiyacı bulunmaktadır. Bu alan açısından bakıldığında da bir yapının çatısı üzerinde ya da bir arazi üzerinde güneş enerji santrali kurulması mümkündür. Keza bu noktada da çatı veya arazi santralleri için güneş enerjisi başvuru şartları ve alınması gereken izinler değişim gösterebilmektedir.

Çatı Tipi Güneş Enerjisi Başvuru Şartları

Çatı tipi santraller bugün apartmanlar yani konutlarda ya da endüstriyel tesisler ve kurumların çatıları gibi alanlarda kurulabilen güneş enerji santralleridir. Örnek olarak bağımsız müstakil bir konut kendi çatı yapısı üzerinde kurabileceği güneş enerji santrali ile hane elektriğini kendi üretebilir ve fazla elektriği depolamayı tercih edebilir. Benzer şekilde bir iş merkezi veya bir endüstriyel tesiste çatı tipi güneş enerji santrali ile elektrik üretimi gerçekleştirebilir ve kullanım tasarruflu bir şekilde sağlanabilir. 

Çatı tipi santrallerde güneş enerjisi başvuru şartları konut veya sanayi çatı tipi santrallerin türüne göre değişim gösterebilmektedir. Bu açıdan da başvuru için yerine getirilmesi gereken koşullar ve alınması gereken izinler aşağıdaki şekilde ifade edilebilir.

• Bir müstakil konut ya da bir apartman çatısında kurulacak güneş enerji santrallerinde mevzuat gereği 25 kW altı ile 25 kW üstü santraller birbirinden farklı bir yapıya sahiptir. Çünkü hane kullanıcısı için başvuruda ve izin sağlanmasında 25 kW altı santraller güneş enerji santrali olarak nitelendirilir.
• Konut çatı santrallerinde öncelikle villa tipi müstakil konutlarda malik tarafından kendi başına karar alınması ya da apartman tipi yapılarda ortak bir hak sahipleri birliği kararı alınması gerekir. 
• Özellikle apartman gibi yapılarda kat maliklerinin onayı bulunan bir muvafakatname hazırlanarak başvuru enerji dağıtım şirketine yapılır. 
• Santral kurulumunu gerçekleştirecek EPC(mühendislik) firması ile bir sözleşme imzalanmalıdır. 
• Mühendislik firması ile imzalanan sözleşmeye bağlı olarak başvurunun olumlu sonuç vermesi durumunda dağıtım şirketi, yapı sahibi veya kat maliklerine bir çağrı mektubu iletir. 
• Çağrı mektubu ile birlikte proje onay aşaması gerçekleştirilir. 
• Onay öncesinde de bağlı bulunan ilçe belediyesinden uygunluk yazısı alınır. 
• Uygunluk yazısı sonrasında da onay ile birlikte proje kurularak aktif hale getirilir. 

Sanayi tipi yapılarda çatı santrali kurulurken de tüketicinin elektrik enerjisi ihtiyacının daha fazla olacağı göz önünde bulundurularak kurulu güç 25 kW üstü sınıfta kabul edilir. Yine enerji dağıtım şirketine üst sınıf sözleşme ile başvuru yapılırken, santral için bir statik proje ve inşaat mühendisi onayı gerekliliği yer alır. Hatta proje kabul noktasında da aynı inşaat mühendisinin onayı talep edilirken, projenin devreye alınması noktasında da yine ilgili yerel yönetimden itfaiye uygunluk yazısı alınması mecburiyeti bulunmaktadır. 

Arazi Tipi Güneş Enerjisi Başvuru Şartları

Araziler güneş enerji santrallerinin kurulması için geniş yapıları ile birlikte çok daha büyük üretim kapasitelerine ulaşabilmek ve genellikle şebekeye satış yaparak kazanç elde edebilecek yatırımlar gerçekleştirmek için tercih edilmektedir. Bu tip güneş enerji santrallerinde de boyut çok daha yüksek bir noktaya ulaştığı için santral için izinler ve başvurular daha değişik ve kapsamlı bir işleyiş ile sağlanmaktadır. 

Arazi tipi santrallerde güneş enerjisi başvuru şartları arasında ilk koşul Tarım İl Müdürlüğü’ne başvuru yapılarak seçilen arazinin “tarıma elverişli değil” olduğunu belirten bir belge almaktır. Alınan belge “Marjinal Tarım Arazisi” olarak da nitelendirilirken, arazi sahibi ve eğer bulunuyorsa ortakları dağıtım şirketine çağrı mektubu başvurusu yapmalıdır. 25 kW üstü kapasiteli bir şekilde kurulacak bu santral için başvuruda da alınan tarıma elverişli değil belgesi gerekliliği bulunmaktadır. 

Çağrı mektubu tarihi ile birlikte bu tarihten sonra 150 günlük süre dahilinde enerji nakil hattı projelerinin yine ilgili TEDAŞ Bölge Müdürlüğü’ne teslim edilerek onay alınması icap etmektedir. Ayrıca çağrı mektubu alınması sonrasında ÇED(Çevre Etki Değerlendirme) raporu süreci gerekliliği bulunmak ile birlikte rapor sürecinde zemin etüdü ihtiyacı da bulunmaktadır. 

Devam eden süreçte ÇED raporu onayı alındıktan sonra zemin etüdü işlemleri de tamamlandığında imar planı değişikliği yapılması gerekmektedir. Alakalı kurumdan dönüş talep edilirken, bu aşama diğer aşamalara göre çok daha uzun bir süre alabilmektedir. Tüm işlem aşamalarına bakıldığında da arazi tipi güneş enerji santrallerinde güneş enerjisi başvuru şartları daha detaylı ve uzun sürebilmektedir. İmar planı değişikliği gerçekleştirildiğinde de hemen ardından inşaat ruhsatı gerekliliği de bulunmaktadır. Ruhsat ise ilgili yerel yönetim tarafından verilirken, sözleşmeye bağlı bir şekilde de mühendislik firması kurulum işlemlerini başlatabilmektedir. 

Kurulumun tamamlanması sonrasında santralin aktif bir hale gelebilmesi için “yapı kullanım izni” gerekliliği bulunmaktadır. Yapı kullanım izni alındıktan sonra da son bir aşama olarak enerji dağıtım şirketinin kabul komisyonundan randevu alınır. Komisyon arazide yerinde tespit ve olur verdiğinde güneş enerji santralinde elektrik üretimi başlatılabilir. Günümüzde hem çatı hem de arazi tipi güneş enerji santrallerinde güneş enerjisi başvuru şartları karmaşık bir süreç oluşturabilirken, sözleşme imzalanan mühendislik firmaları takip işlemlerini ve taahhüt işlemlerini de yürütebilmektedir. 

Gerek çatı tipi gerek arazi tipi güneş enerji santrallerinde ek olarak önemli noktalardan birisi de eğer elektrik enerjisi üretimi ticari yani endüstriyel olarak gerçekleştirilecek ise güneş enerjisi başvuru şartları arasında farklı bir nokta yer almaktadır. Çünkü özellikle bu tip projeler 1 MW üzeri kapasite ile işleyeceği için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu(EPDK) üzerinden lisans alınması gerekliliği yer almaktadır. Ayrıca bağlantı onayı yine TEİAŞ tarafından sağlanırken ÇED raporu mecburiyeti de bulunmaktadır. 

Sıkça Sorulan Sorular