Elektrik Nedir? Ne Zaman Bulundu?

Gündelik hayatımızın her saniyesinde ihtiyaç duyduğumuz elektrik enerjisi, bulunduğu günden bu yana her geçen gün daha fazla alanda bir ihtiyaç oluşturmayı da sürdürmektedir. Öyle ki bugün elektriğin anlık olarak kesilmesi durumunda dahi birçok işin aksaması ve hayatın durması ile karşılaşmak dahi mümkündür. Oysa günlük olarak bu kadar yoğun bir şekilde elektriğe ihtiyaç duyulsa da birçok kişi elektriğin tam olarak ne olduğunu ve nasıl bulunduğunu bilmemektedir.

Elektrik Nedir?

Elektrik kökeni Fransızca olan bir kelime olarak dilimize yerleşmiş bir kavramdır ve anlamı elektrik yüklerinin yani atomdaki elektronların hareket etmesi ile ortaya çıkan enerjidir.

Elektrik enerjisi, değişen birçok farklı yöntem ile elde edilebilirken, bazen de kendiliğinden oluşabilir ve dahili olarak elektromanyetik bir alan ortaya çıkarabilir. Elde edildiği kaynaktan veya oluştuğu noktadan kullanılabilir bir hale farklı ekipmanlar ve malzemeler ile getirildikten sonra da değişen düzeylerde cihaz veya sistemlerin çalışması için günümüzde en fazla ihtiyaç duyulan enerji türüdür.

Elektrik Ne Zaman Bulundu?

Elektriğin icadı ile ilgili insanlık tarihinin en eski dönemlerine uzanmak da mümkün olsa da günümüzde bilinen en önemli isimler Nikola Tesla ve Thomas Edison olarak ifade edilmektedir ve kullanılabilir elektrik açısından Benjamin Franklin’den bahsetmek mümkündür.

Elektrikle ilgili tarihteki ilk kayıtlara bakıldığında Antik Yunan ve Antik Mısır medeniyetlerinde de geçen ifadeler olduğu bilinir. Örneğin; Antik Mısır’da elektrikli yılan balığı üzerinde durulmuş ve yine M.Ö. 600’lü yıllarda Antik Yunan’da da farklı çalışmalar ortaya çıkmıştır. Thales, Miletli bir filozof ve aynı zamanda da bir matematikçi olarak kürk tarzındaki bir nesneye sürülen kehribarın bu sürtünme ile istatistik elektrik ortaya çıkardığını ifade etmiştir.

Statik Elektrik Nedir?

Thales tarafından ortaya sürülen statik elektrik kavramı, iki değişen maddenin birbirine sürtünmesi veya temas etmesi ile birlikte ortaya çıkan ve birikmeye başlayan dengesiz elektrik yüküdür.

Statik elektrik cisimler arasında elektron geçişi ile oluşurken, genellikle gün içerisinde üzerinizden çıkardığınız bir kazak veya elinizi sürttüğünüz bir zeminde bu tarz bir elektriklenme hissedebilirsiniz. Ancak bulunduğu yerde oluşan bu elektrik kullanılabilir bir yapıya sahip değildir ve özellikle insan vücudundan topraklama ya da su teması ile atılabilirken, endüstriyel alanda birikmesi ise yangınlar, patlamalar ya da farklı risklere yol açabilir.

Elektrik Enerjisi Ne Zaman Bulundu?

Elektriğin kullanılabilir olarak keşfedilmesi yani elektrik enerjisinin ortaya çıkarılması, Amerika Birleşik Devletleri’nde daha sonradan başkanlık yapan Benjamin Franklin tarafından 1800’lü yıllarda gerçekleştirilmiştir.

Franklin bir ipin ucundaki metal bir anahtar sayesinde elektrik ile yıldırım arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmaya çalışırken, bu deney sonrasında elektrik konusunda yine 19. yüzyıl içerisinde birçok önemli çalışma yapılmıştır. Özellikle Alexander Graham Bell ve Michael Faraday gibi isimler elektriğin kullanılabilirliği üzerine önemli çalışmalar gerçekleştirmiştir.

Elektrik Enerjisinin Kronolojik Gelişimi

Elektrik enerjisinin günümüzdeki kullanılan hali ile keşfedilmesi ve geliştirilmesi kronolojik olarak aşağıdaki liste ile belirtilebilir.

• 1600’lü yıllarda İngiliz William Gilbert, “electricus” terimini geliştirirken; modern elektriğin temelini atmıştır.
• 1752’de Benjamin Franklin’in yıldırım deneyi, negatif ve pozitif yük kavramlarını ortaya çıkarmıştır. 
• 1800 yılında Alessandro Volta ilk elektrik pilini icat etmiştir.
• 1821 yılında Michael Faraday elektrik motorunu icat etmiştir. 
• 1827 senesinde Georg Ohm elektriksel devreleri icat etmiştir.
• 19. ve 20. yüzyılda da Thomas Edison akkor ampul icadı ile doğru akım(DC) sistemlerini geliştirirken, Nikola Tesla ise alternatif akım(AC) geliştirerek elektrik enerjisinin dünyanın kullanılabilir bir enerji yöntemi haline getirmiştir.

Elektrik İlk Ne Zaman Kullanıldı?

Elektrik dünyada ilk olarak 1870 yılında İngiltere’de William George Armstrong iştiraki ile kurulmuş bir santral sayesinde bir sanat galerisinde yakılan lamba ile kullanılır hale gelmiştir.

1882 yılında Thomas Edison New York sınırlarında bir elektrik santrali kurarken, kendi laboratuvarını ve New York sokaklarını aydınlatmayı başarmış ve 1881 yılında da yine ABD’de Niagara şelaleleri üzerinde bir hidroelektrik santral kurulmuştur. Bu sayede 19. yüzyıl içerisinde elektrik özellikle Amerika ve İngiltere başta olmak üzere dünyanın birçok ülkesinde hızlı bir şekilde yaygınlaşmış ve kullanılır hale gelmiştir.

Türkiye’de Elektrik Ne Zaman Kullanılmaya Başlanmıştır?

Türkiye’de elektrik tarihine bakıldığında ise ilk olarak 1902 yılında II. Abdülhamit tarafından Tarsus’ta inşa ettirilen hidroelektrik santral sayesinde üretim ve kullanıma başlanmıştır.

Türkiye’deki kronolojiye bakıldığında 1914 yılında Silahtarağa Termik Santrali açıldıktan sonra bu santral 1983 yılına kadar faaliyete devam etmiştir. Sonrasında ise 1948 yılında Zonguldak Çatalağzı Termik Santrali kurulurken, 1952 yılında kurulan bir nakil hattı ile İstanbul’a elektrik sağlanmış ve 1956’da da Ankara yakınında kurulan baraj ve hidroelektrik santralleri ile Türkiye’de elektrik kullanımı yaygınlaşmaya başlamıştır.

Elektrik Dağıtımında DC-AC Farkı Nedir?

Elektrik dağıtımında Thomas Edison’un geliştirdiği doğru akım(DC) ile Nikola Tesla tarafından geliştirilen alternatif akım(AC) yöntemi arasında aşağıdaki tabloda görülebilecek farklılıklar yer alır.

	Doğru Akım(DC)	Alternatif Akım(DC)
Yön	Sabit	Değişken
Frekans	0 Hz	50 Hz
Güç faktörü	Daima 1	0-1 arası
Kullanım alanı	Evler, işletmeler, santraller	Evler, şebekeler, ticarethaneler
Depolama	Akü veya batarya	Direkt depolanamaz
İletim mesafesi	Sınırlı	Yüksek
Verim	Kısıtlı	Verimli

Elektrik Nasıl Kullanılabilir?

Elektrik yapılarda şebeke veya santral üzerinden gelen dönüştürülmüş bir hat ile veya kurulacak bir güneş enerji santrali tarzı yapı ile kullanılabilir hale getirilebilir.

Günümüzde yapılarda ihtiyaç duyulabilir elektrik enerjisinin kullanılabilir hale getirilmesi veya elektrik üretimi için gereken santral gibi değişen yapıların kurulabilmesi anlamında mühendislik çalışmaları geliştirilir. Taahhüt projeleri, projeler, danışmanlık, kurulum hizmetleri, bakım, onarım veya periyodik kontrol gibi birçok noktada da Drita Mühendislik olarak verdiğimiz hizmetlerden yararlanılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular